Nieuwe democratie alleen voor uitverkoren burger

Nieuwe democratie
alleen voor uitverkoren burger

Nieuwe democratie of nieuwe teleurstelling? Peel en Maas experimenteert om de democratie een boost te geven. En andere gemeente staan aan de vooravond van zo’n experiment. Geïnspireerd door David van Reybrouck - “Tegen Verkiezingen”- hoopt men dat de Burgerraad de kloof tussen politiek en burger verkleint. Maar hoe groot is die kans nu deze nieuwe route naar burgerinvloed alleen wordt opengesteld voor burgers die daarvoor willekeurig gekozen worden door de gemeente? De Volkskrant bericht er over op 25 april 2017.

Wensenlijst zonder grenzen
Een groep willekeurige gelote burgers komt bijeen om over een door de gemeente bepaald thema te praten. Willekeurig, aldus de informatie op www.socialeraad.nl want “zo krijgt iedereen gelijke kansen om mee te doen”. Om te voorkomen dat een uitnodiging in de prullenbak verdwijnt, wordt deze persoonlijk overhandigd. Een inwoonster reageert in het VK-artikel verwonderd: “Waarom wil de gemeente mijn mening weten?”
Een maand na de uitnodiging aan 300 inwoners komt de Burgerraad - in dit geval 38 burgers in totaal- bij elkaar en na een middag overleg is het resultaat een lijst met voorstellen over huisvesting in de gemeente. De gemeenteraad heeft met zichzelf en de burgerraad afgesproken de voorstellen binnen vijf weken te bespreken. Uit het artikel en op de website van zowel gemeente als www.socialeraad.nl wordt niet duidelijk of de gemeenteraad zich heeft verplicht om deze voorstellen ook over te nemen en welke bandbreedte de gemeente hierin nog heeft.

Tegen lotingen
Burgerraden en vergelijkbare initiatieven als de G1000 leiden tot teleurstelling. Deskundigen zoals Evelien Tonkens zijn er duidelijk over. Simpelweg omdat er met de - met energie, bloed, zweet en conflictbezwering gecreëerde - ideeën en voorstellen niets wordt gedaan. En dat komt weer omdat de gemeente:
  • er niet over gaat
  • het juridisch niet kan of
  • omdat de opdracht te breed en te algemeen was.
Ander probleem is dat alleen de hoogopgeleide, blanke 50 plusser op dit soort overheidsinitiatieven af komt. Tenzij je de uitnodiging persoonlijk aflevert bij de uitverkoren burger.
Met andere woorden, een innovatie van de democratie is pas succesvol als:
  • er een geschikt onderwerp is dat kan rekenen op de belangstelling van burgers omdat het concreet is en de burger er een belang bij heeft
  • de gemeente(raad) er ook werkelijk over gaat
  • er vooraf gemeentelijke kaders en piketpalen zijn
  • op voorhand vaststaat dat de gemeente(raad) de voorstellen uit de samenleving overneemt, mits binnen de kaders
  • er ook andere burgers dan alleen de “usual suspects” meedoen.

De Dialoog als antwoord
En die innovatie bestaat! Geïnspireerd door de aanpak van de Europese Commissie. De EC is al sinds de oprichting gewend om de expertise uit de samenleving te halen op de door de EC geagendeerde topics en binnen de door de EC geslagen piketpalen. Prof. Dr. Rinus van Schendelen heeft er veel over gepubliceerd en in Nederland hebben diverse gemeenten zeer succesvol geëxperimenteerd met deze democratische innovatie. En de spelregels zijn simpel:
  • De gemeenteraad agendeert en bepaalt vooraf de kaders
  • Burgers worden niet geloot maar na een open oproep aan tafel gevraagd op basis van het criterium: Heeft u een belang?
  • Het proces wordt niet aan de samenleving overgelaten maar in de strakke regie van de gemeente geplaatst. De Procesbegeleider als de ambtenaar 5.0
  • Alle belangen zitten aan één tafel en slechts aan die ene tafel worden zaken gedaan.
Of een oplossing tot succes leidt, is tijd- en plaatsgebonden. Burgerloting werkte in elk geval in Athene. 2000 Jaar geleden.

Wilt u meer weten over de manier van werken? Belt u dan met één van de volgende gemeenten: Dordrecht, Nijkerk, Woudenberg, Súdwest- Fryslân of Zeist. Of lees Samen Slim

Share by: